در مورد تاریخ در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
به تازگی به بهانه سخنان فردی که در فضای مجازی به عنوان طنزپرداز شناخته میشود بار دیگر شاهنامه فردوسی به بحث روز بدل شده است.
کد خبر: ۱۳۲۴۷۳۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۶/۰۴
وقایع اتفاقیه؛
در فوریه ۱۹۵۹، گروهی از کوهنوردان روسی به شکلی مرموز در کوههای اورال جان باختند. اجساد آنها در فاصلهای دور از چادر، با آسیبهای شدید داخلی و در شرایطی عجیب یافت شد. نظریههای مختلفی از بهمن تختهای تا باد پایینرو، سعی در توضیح این حادثه داشتهاند. با گذشت دههها، هنوز علت دقیق مرگ آنان در هالهای از ابهام است. در این ویدیو با زیرنویس اختصاصی تابناک با سناریوهای علمی مطرحشده و روایتهایی که هنوز ذهن پژوهشگران را به خود مشغول کردهاند آشنا شوید.
کد خبر: ۱۳۱۸۴۴۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۶/۰۳
سحرگاه سهشنبه، اول خرداد ۱۳۵۸، در اتاق شماره ۲۳۱ بیمارستان الوند، زنی چشم از جهان فروبست که روزگاری عنوان «بانوی اول ایران» را بر دوش داشت. پیکر او صبح چهارشنبه، همراه تنها دخترش و جمعی اندک از خواهران و برادرانش، بیهیاهو و با کمال سادگی به بهشتزهرا برده شد و در خاک آرمید. این زن، بدرالملوک والا، دختر شاهزاده ظهیرالسلطان، نواده عباسمیرزا و نخستین همسر سلطان احمدشاه قاجار، واپسین پادشاه سلسله قاجار بود.
کد خبر: ۱۳۲۴۳۰۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۶/۰۲
تکیه دولت، بنایی منحصر بهفرد در قلب تهران قاجاری بود که در نقطه تلاقی نمایش مذهبی، معماری باشکوه، سیاست سلطنتی و قدرت مذهبی شکل گرفت. این تماشاخانه عظیم که به فرمان ناصرالدینشاه ساخته شد، نهتنها صحنهای برای اجرای تعزیههای بزرگ محرم، بلکه نمادی از اقتدار حکومت قاجار در بهرهبرداری از دین و هنر برای تثبیت جایگاه خود بود. معماری دایرهای شکل، جایگاههای طبقاتی و سکوی سلطنتی، همه و همه نشان از کارکرد چندلایه تکیه دولت داشت؛ جایی که نمایش، سیاست، مذهب و شکوه سلطنت در فضایی واحد به تماشای مردم و تاریخ گذاشته میشدند. امروز، اگرچه اثری از این بنای عظیم بر جای نمانده، اما روایت آن همچنان در اسناد، خاطرات و دل تاریخ جاری است.
کد خبر: ۱۳۲۴۱۴۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۳۱
هرم بزرگ جیزه، یکی از عجایب هفتگانه باستانی که هنوز پا برجاست، بیش از ۴۵۰۰ سال است که ایستادگی میکند و هر روز داستانهای جدیدی از خود آشکار میسازد. این سازه عظیم نه تنها نمادی از نبوغ معماری مصر باستان است، بلکه منبعی از پرسشها و رازهای بیپایان برای محققان و دوستداران تاریخ است.
کد خبر: ۱۲۷۴۵۵۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۱۸
پشت پردهی شکلگیری اسرائیل
در حالی که مجموعهای از عکسهای قدیمی، لحظهی اعلام استقلال اسرائیل در سال ۱۹۴۸ را بهعنوان تولد یک کشور نوپا و پیروزی یک ملت نمایش میدهند، واقعیت پنهانشده در پشت این قابهای سیاهوسفید، چیزی جز آغاز یکی از دردناکترین تراژدیهای قرن بیستم برای مردم فلسطین نیست. این تصاویر، پرچمهایی را نشان میدهند که در میان ویرانهها برافراشته شدند، جشنهایی که همزمان با سوگواری هزاران خانوادهی آواره شکل گرفتند، و چهرههایی که لبخند میزدند در حالیکه درست در همان لحظات، در آن سوی قاب، هزاران نفر از خانه و کاشانهی خود رانده میشدند. روایت تصویری شکلگیری اسرائیل، بدون اشاره به اخراج اجباری بیش از ۷۰۰ هزار فلسطینی، تخریب صدها روستا، و شکلگیری اولین اردوگاههای آوارگان، چیزی نیست جز بازنمایی یک تاریخ یکسویه. این عکسها، بهجای ثبت حقیقت، بیشتر بازتاب روایتی رسمیاند که در آن قربانیان حذف شدهاند و استعمار، در پوشش استقلال، زیبا و قهرمانانه جلوه داده میشود.
کد خبر: ۱۳۲۰۵۶۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۱۱
وقایع اتفاقیه؛
ریشه درگیریهای منطقه قرهباغ بین آذربایجان و ارمنستان به اختلافات تاریخی، قومی و ارضی بازمیگردد که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی بر سر مالکیت این منطقه با جمعیت عمدتاً ارمنی، شدت گرفت.با پیروزی آذربایجان و تسلیم ارمنستان در جنگ اخیر، موازنه قدرت در منطقه ناگورنو-قرهباغ دگرگون شد. این منجر به بازپسگیری بخشی از اراضی توسط آذربایجان شده و نیروهای حافظ صلح روسیه نیز در منطقه مستقر شدند. در ارمنستان، این توافق موجب بحران سیاسی و ناآرامی داخلی شد. با وجود این توافق، دشمنی دیرینه دو کشور همچنان پابرجاست. در این ویدیو با زیرنویس اختصاصی تابناک با جزئیات این توافق و پیامدهای آن برای منطقه بیشتر آشنا شوید.
کد خبر: ۱۳۱۸۲۰۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۲۹
یک سکونتگاه ۲۲۰۰ ساله همراه با چندصد سکه و هزار قطعه جواهر، در جمهوری چک کشف شد.
کد خبر: ۱۳۱۸۰۶۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۲۹
وقایع اتفاقیه
قلعه 3800 ساله تمدن کارال - یکی از قدیمیترینها در جهان - پس از هشت سال مطالعه و کار مرمتی درهای خود را به روی بازدیدکنندگان در پرو گشود. تصاویر این ارگ تاریخی را میبینید.
کد خبر: ۱۳۱۷۶۳۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۲۵
مخلفات آش همایونی در ییلاق سرخه حصار سال 1273 خورشیدی (عکس)
کد خبر: ۱۳۱۷۵۲۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۲۵
انوشیروان محسنیبندپی در نشست شورای سیاستگذاری پایگاه بینالمللی «ویزیتایران» که با حضور مدیران ارشد، نمایندگان بخش خصوصی و فعالان رسانه برگزار شد، گفت: این دستاورد که مربوط به سهماهه زمستان ۱۴۰۳ است، بازتاب عملکرد موفق ایران در جذب گردشگران بینالمللی پیش از آغاز تنشهای اخیر منطقهای محسوب میشود.
کد خبر: ۱۳۱۷۴۹۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۲۵
این تصویر متعلق به آلبوم هوتز، تاجر هلندی، در سفر به ایران در سال سال ۱۸۹۱ یعنی ۱۳۴ سال قبل است. زمانیکه خیابانهای امروزی در شهرها کشیده نشده و در این آلبوم، تصاویر کمیابی از دوران قاجاری شهرهای ایران به ثبت رسیده است. این آلبوم شامل عکسهای سفر به اصفهان، شیراز، تهران، تبریز، اهواز، بصره، سلطان آباد، خارک و... میشود. این عکسها توسط جان تامسون گرفته شده است.
کد خبر: ۱۳۱۷۰۸۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۲۴
نبض خبر
ایبلر اورتایلی تاریخدان ترک در تلویزیون ترکیه گفت: «ایرانیان همواره در این منطقه فرامانروایی کردند و حتی تسلیم رومیها نشدند پس خطاب به ترامپ میگویم در مقابل ایران گنده گویی نکن...» روایت کامل این مورخ ترک را با زیرنویس فارسی میبینید و میشنوید.
کد خبر: ۱۳۱۵۶۲۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۱۶
نبض خبر
ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه در مصاحبهای به سابقه تاریخی همکاری روسیه با آمریکا اشاره کرد و گفت: «ما به آمریکا کمک کردیم تا استقلال خود را از بریتانیای کبیر به دست آورد و در طول مبارزه برای استقلال، سلاح و پول به ایالات متحده عرضه میکردیم و در طول جنگ داخلی از شمال حمایت میکردیم.» حرفهای پوتین را میبینید و میشنوید.
کد خبر: ۱۳۱۵۵۳۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۱۵
کد خبر: ۱۳۱۴۰۳۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۰۸
وقایع اتفاقیه
دروازه قرآن یکی از نمونههای برجسته توجه به حضور خدا در همه ابعاد زندگی ایرانیهاست، حتی وقتی قرار است دروازهای برای شهر بسازند. عضدالدوله دیلمی برای شهر شیراز دروازهای از ساروج و خشت ساخت و بالای طاق آن قرآنی قرار داد تا مسافران از زیر آن رد شوند و در پناه خدا به سلامت بروند و بیایند. بعد از آن مردم اعتقادی راسخ به این دروازه پیدا کردند و جز وقت سفر، اول ماه قمری هم کنارش جمع میشدند تا در طول ماه از بلا به دور باشند. دروازهای که شکوهی از معماری ایرانی اسلامی را به نمایش میگذارد؛ دروازهای تشکیل شده از یک دهنه بزرگ که دو دهنه کوچک در دو سوی آن قرار گرفتهاند. راهپلهای که به اتاق بالای دروازه میرود در دهنه غربی است. اتاقی که سه پنجره مشبک کاشیکاریشده دارد و قرآن حافظ مسافران در آن جای گرفته است. در دهنه شرقی، «حاج حسین ایگار» آرمیده است و البته خود دروازه الان یکی از جاهای دیدنی شیراز شده است. شیراز جز دروازه قرآن چند دروازه دیگر هم داشته است؛ دروازه اصفهان، دروازه سعدی، دروازه قصابخانه، دروازه کازرون و دروازه شاه داعیالله، اما تنها همین یکی مانده است. البته از بین بیشمار دروازههای شهرهای ایران که خراب شده است تنها همین یکی ماندهاست و شاید دلیل این ماندگاری تقدسی بوده است که قرآن بالای اتاقک دروازه به آن داده است و اعتقادی که مردم به آن داشتند. دروازه قرآن بهدلیل بلایای طبیعی چندباری مرمت شده است. از جمله زلزله زمان قاجار که خرابیها و صدمات بهبارآوردهاش را محمدزکیخان نوری تعمیر کرد. دو طرف این طاق قرآن دو اتاقک نگهبانی برای محافظت از دروازه ساخت و کنارش هم آبانباری ساخت که از آب رکنآباد پر میشد و گوارای وجود مسافر تازه از راه رسیده است. اما غمانگیز اینکه شهردار وقت شیراز در سال 1315 بنا را با دینامیت تخریب کرد تا راه عبورومرور خودرو و کامیون باز شود. هرچه قبلیها برای این دروازه احترام قائل بودند، این آدم به فکر خودروها بود که راحت تردد کنند. اما از آن جاییکه این طاق قرآنی اهمیت معنوی زیادی برای شیرازیها داشت و جمعشدن کنار آن از آداب اول هر ماه قمری، حال مردم از این رخداد بد شد تا اینکه 12 سال بعد (سال 1328) حاج حسین ایگار، بازرگان شیرازی معروف به اعتمادالتجار، این دروازه را با فاصله کمی از دروازه کهن ساخت؛ بزرگتر و با دهانهای قوسی تیزهدار و دهانهای در چپ و راست آن و اتاقکی مستطیلی برای نگهداری قرآن. دورتادور این دروازه آیات قرآن با خط ثلث و نسخ کار شده است؛ در پیشانی شمال طاق آیه: «انّ هذا القرآن یهدی للتی هی اقوم». (سوره اسراء، آیه 9)، بر پیشانی جنوبی و سمت شهر شیراز آیه: «قل لئن اجتمعت الانس و الجنّ علی…». (سوره اسراء، آیه 88) و در گوشه غربی طاق آیه: «انّا نحن نزّلنا الذّکر» و در گوشه شرقی: «و انّا له لحافظون» (سوره حجر، آیه 9). اعتمادالتجار وصیت کرد او را سمت چپ دروازه که رو به دره بود دفن کنند. به دیدار دروازه که رفتید، سری هم به این بازرگان فهیم بزنید. این دروازه تا سال 1365 که همچنان مسیر تردد خودروها بود و از مسیر تاریخی اصفهان به شیراز ماشینها از زیر آن رد میشدند. تا اینکه بالاخره در سال 1375 با شماره 1800 ثبت آثار تاریخی ملی شد.
کد خبر: ۱۳۱۳۸۶۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۰۶
بازخوانی تاریخ؛
رضاشاه پهلوی، با رویای مدرنیزاسیون ایران، نقشه پیچیده ای برای مهار روحانیت شیعه کشید: از تأسیس مؤسسه وعظ و خطابه برای دولتی کردن روحانیون گرفته تا بازی پیچیده با مناسک مذهبی مانند عید مبعث!
کد خبر: ۱۳۱۰۷۷۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۲۰
تعیین «بدترین زمان» در تاریخ بشر به عوامل متعددی بستگی دارد: مرگومیر، رنج انسانی، تخریب فرهنگی، یا فروپاشی تمدنها.
کد خبر: ۱۳۱۰۲۷۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۸
از جمله گروه هایی که با رژیم شاه مبارزه می کردند، اعضای سازمان مجاهدین خلق بودند که بعدها به شدت دچار انحراف شدند و مقابل مردم ایستادند و اسلحه گشودند. مرحوم دعایی مدتی با آنها حشرو نشر پیدا کرده بود و ازشان دفاع می کرد و باقی ماجرا
کد خبر: ۱۳۰۹۷۶۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۵
۶۲ سال از قیام خونین ۱۵ خرداد سال ۴۲ میگذرد، قیامی که در آن مردم دشت ورامین با دستان خالی، حرکتی را آغاز کردند که امام راحل از آن به عنوان انقلاب نخست مردم ایران یاد کردند و فجایعی در آن روز اتفاق افتاد که بنیانگذار جمهوری اسلامی این روز را برای همیشه عزای عمومی اعلام کرد.
کد خبر: ۱۳۰۹۷۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۵